Huśtawka oddechu
Autor: Herta Müller
Tema: Literatura Współczesna
9788375362008
AnioÅ‚ gÅ‚odu rozhuÅ›tuje oddech. "HuÅ›tawka oddechu" jest delirium, ratunek przynoszÄ… jedynie sÅ‚owa, które zdajÄ… siÄ™ budować jakiÅ› porzÄ…dek. Głód, zimno, strach, fenomen pamiÄ™ci i jÄ™zyk sÄ… bohaterami tej powieÅ›ci. Herta Müller ponownie przyglÄ…da siÄ™ panom strachu, krok po kroku podąża za ofiarami, po raz kolejny dokonuje "upiornej przeprowadzki rzeczywistoÅ›ci" w sÅ‚owa. PowstaÅ‚ tekst "kaligrafujÄ…cy cierpienie, ale nie upiÄ™kszajÄ…cy bólu". "HuÅ›tawka oddechu" jest fikcyjnÄ… autobiografiÄ… Niemca z Rumunii, Leopolda Auberga, zesÅ‚anego w wieku lat siedemnastu na roboty przymusowe do ZwiÄ…zku Radzieckiego. W roku 1945 okoÅ‚o 80 000 rumuÅ„skich Niemców trafiÅ‚o do obozów pracy miÄ™dzy Dniepropietrowskiem a Donieckiem. WÅ›ród deportowanych byÅ‚a matka Herty Müller. Jej przemilczana historia staÅ‚a siÄ™ pierwszym impulsem do napisania tej książki. Od matki Müller dowiedziaÅ‚a siÄ™ niewiele. "Zimno jest gorsze niż głód", "Wiatr jest zimniejszy od Å›niegu" - wyrwane z kontekstu zdania zastÄ™powaÅ‚y opowiadanie o obozie. Müller zapragnęła zrozumieć, co siÄ™ za nimi kryje. UmożliwiÅ‚ jej to pisarz i poeta Oskar Pastior, którego surrealistyczne wiersze jeszcze w Rumunii dawaÅ‚y jej oparcie, który też byÅ‚ jednym z deportowanych. Jego niesamowita pamięć szczegółu stworzyÅ‚a tÄ™ książkÄ™. On opowiadaÅ‚, ona zapisywaÅ‚a, potem razem konstruowali historiÄ™ - zmyÅ›lenie staÅ‚o siÄ™ motorem ich pracy, ponieważ jak mówi Herta Müller, trzeba siÄ™ oddalić od rzeczywistoÅ›ci, żeby jÄ… "uchwycić". Rzeczywistość gÅ‚odu można oddać jedynie surrealistycznym jÄ™zykiem, gdyż postrzeganie w rauszu, w jaki wprawia chroniczny głód, różni siÄ™ od tego z peÅ‚nym żołądkiem. ByÅ‚a z Pastiorem na Ukrainie, wpatrywaÅ‚a siÄ™ w tamten Å›wiat tak dÅ‚ugo, aż po zamkniÄ™ciu oczu zobaczyÅ‚a drogÄ™ z obozu na pole kartofli. W roku 2006 Pastior umarÅ‚. Po rocznej przerwie Müller zdecydowaÅ‚a siÄ™ napisać książkÄ™ sama. ByÅ‚a mu to winna.Â